Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στηv τελετή λήξης του συνεδρίου, Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ, στο αφιέρωμα στην Επίδαυρο
29 Ιούνιου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο περιοδικό «Ιστορίες» της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ, στο τεύχος αφιερωμένο στην Επίδαυρο
Η επινόηση της Ιστορίας:
Η Επίδαυρος ως συνειρμός μεταξύ θέατρου και συντάγματος.
Η επιλογή της Πιάδας (σημερινής Νέας Επιδαύρου) ως τόπου διεξαγωγής της Α΄ Εθνοσυνέλευσης τον Δεκέμβριο του 1821 υπαγορεύθηκε από μια σύνθετη συστοιχία πολιτικών, γεωγραφικών, στρατιωτικών και συμβολικών λόγων. Άλλωστε η επιλογή του Άργους ήταν πάντα διαθέσιμη. Η Πιάδα βρισκόταν σε σχετικά απομονωμένη αλλά προσβάσιμη περιοχή της ανατολικής Πελοποννήσου, με φυσική προστασία, κοντά στη θάλασσα, που προσέφερε δυνατότητα διαφυγής σε περίπτωση ανάγκης (λόγω εγγύτητας με νησιά όπως η Ύδρα). Ήταν εκτός της άμεσης εμβέλειας των οθωμανικών στρατευμάτων, σε μια στιγμή που η κατάσταση στον βορρά και στην κεντρική Στερεά παρέμενε επισφαλής (Καρπενήσι, Αλαμάνα, Θήβα).
Χαιρετισμός του Ευάγγελου Βενιζέλου στην εκδήλωση της ΕΣΗΕΑ προς τιμή του Γιώργου Λιάνη
23 Ιουνίου 2025
Χαιρετισμός του Ευάγγελου Βενιζέλου στην εκδήλωση της ΕΣΗΕΑ "Γιώργος Λιάνης: 60 χρόνια προσφοράς. Δημοσιογράφος, πολιτικός, συγγραφέας"
Ο Γιώργος Λιάνης είναι μεθοριακός. Κινείται πάντα μεταξύ του ενός και του άλλου χώρου. Εντός και εκτός των τειχών. Μεταξύ χημείας και αλχημείας. Του ακριβούς της επιστήμης και του περίπου της μυθολογίας. Της δημοσιογραφίας και της πολιτικής. Μεταξύ των δημόσιων τριβών και των ιδιωτικών αρετών. Του αθλητισμού και της λογοτεχνίας. Της βαθύτερης λογιοσύνης και της εμφανέστερης λαϊκότητας.
Συχνά χαράσσει το δικό του « τριεθνές» σημείο, όπως οι Πρέσπες. Άλλωστε ο Γιώργος Λιάνης είναι οι Πρέσπες. Λημναίος. Έχει μεγαλώσει μέσα στον δικό του βιότοπο γιαυτό είναι όχι αειθαλής αλλά διαρκώς νέος, όχι νεάζων. Και πάντα νεωτερικός ενώ κουβαλάει μια βαριά σχέση με την Ιστορία.
Το ΒΗΜΑ. Ευ. Βενιζέλος, Μάθαμε κάτι από τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης;
22 Ιουνίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην ειδική έκδοση «ΒΗΜΑ στην Ιστορία» της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ, «Η Ελλάδα και τα Μνημόνια. Δυστυχώς χρεοκοπήσαμε» (τεύχος 14), σε επιστημονική επιμέλεια Β. Παναγιωτόπουλου, Γ. Βούλγαρη, Σ. Ριζά (σελ 18-29)
Μάθαμε κάτι από τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης;
Τα χρονικά όρια της κρίσης
Συμπληρώθηκαν ήδη δεκαπέντε χρόνια από την προσφυγή της Ελλάδας (23.4.2010) στον μηχανισμό στήριξης που συγκρότησαν εκ των ενόντων τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης ( Greek Loan Facility ) και στο ΔΝΤ. Με τον τρόπο αυτό άρχισε η φάση του «πρώτου μνημονίου». Συμπληρώνονται επίσης σε λίγους μήνες δέκα χρόνια από τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 και τον σχηματισμό της πρώτης, αντιμνημονιακής τότε, κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ / ΑΝΕΛ. Η περίοδος όμως της σταδιακής έκρηξης της οικονομικής κρίσης είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα. Συμβατικά μπορούμε να θεωρήσουμε ως σημείο έναρξης την 15η Σεπτεμβρίου 2008 όταν η Lehman Brothers, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, κατέθεσε αίτηση πτώχευσης. Κανένας εφησυχασμός ή εξωραϊσμός δεν συγχωρείται τουλάχιστον έκτοτε.
Evangelos Venizelos, The Greek Constitution at Fifty: Continuity, Resilience, and European Integration
19.6.2025
Evangelos Venizelos
Emeritus Professor of Constitutional Law at the Law School of Aristotle University of Thessaloniki, former Deputy Prime Minister, former Minister—among others—of Foreign Affairs, Finance, and National Defence, and General Rapporteur for the 2001 constitutional revision.
Published: Academia & SSRN [PDF]
The Greek Constitution at Fifty:
Continuity, Resilience, and European integration
1. The Anniversary and Its Significance
We are celebrating this year the fiftieth anniversary of the 1975 Greek Constitution[1] (the Constitution of the Hellenic Republic), which was voted on June 7, published on June 9, and entered into force on June 11, 1975. The next day, the then Prime Minister Konstantinos Karamanlis submitted Greece’s application for accession to what was then the European Communities. The country’s participation in the European integration process [2] was one of the fundamental constitutional decisions of the early post-dictatorship phase, even though it is not explicitly mentioned in the core, non-revisable provisions of Article 110 paragraph 1. This became an explicit constitutional rule in 2001, with the addition of a corresponding interpretative declaration in Article 28 of the Constitution.
Συνάντηση Ευ. Βενιζέλου - Josef Ackermann | Ζάππειο Μέγαρο
14.6.2025
Την περασμένη Τρίτη 10/6, πρώτη ημέρα του συνεδρίου για τα πενήντα χρόνια του Συντάγματος που οργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών του Ευάγγελου Βενιζέλου στο Ζάππειο διεξάγονταν σε διπλανή αίθουσα εκδήλωση με βασικό προσκεκλημένο το Γιόζεφ Άκερμαν, πρόεδρο της Deutsche Bank αλλά και του IIF, της διεθνούς ένωσης τραπεζών (με γενικό διευθυντή τον Τσαρλς Νταλάρα) κατά την πρώτη φάση της οικονομικής κρίσης
Ήταν φυσικό οι κ.κ. Άκερμαν και Βενιζέλος να συναντηθούν για να θυμηθούν τις διαπραγματεύσεις για την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους το 2012 αλλά και για να συζητήσουν τις καταιγιστικές διεθνείς εξελίξεις.
Δήλωση Ευάγγελου Βενιζέλου σχετικά με την απόφαση του ΣτΕ για τα μη κρατικά ΑΕΙ
13 Ιουνίου 2025
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικές με την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ με την οποία ο νόμος για τα μη κρατικά ΑΕΙ κρίθηκε συνταγματικός και συμβατός με το Δίκαιο της ΕΕ, δήλωσε τα εξής:
Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ για τον νόμο περί μη κρατικών ΑΕΙ έχει τεράστια ερμηνευτική σημασία. Χαίρομαι γιατί έγινε αποδεκτή η θεωρητική προσέγγιση που έχω προτείνει περί «επαυξημένου Συντάγματος» που προκύπτει μέσα από τη σύμφωνη με το Δίκαιο της ΕΕ και την ΕΣΔΑ ερμηνεία του Συντάγματος. Χαίρομαι γιατί βρήκε πρακτική εφαρμογή η ερμηνευτική δήλωση στο άρθρο 28 του Συντάγματος που είχα εισηγηθεί στην αναθεώρηση του 2001. Είναι τιμητικό για τον καθηγητή Β. Σκουρή, πρώην Πρόεδρο του ΔΕΕ και εμένα το γεγονός ότι το ΣτΕ υιοθέτησε τις θέσεις που αναπτύξαμε στη σχετική κοινή μας γνωμοδότηση.
Τέλος χαίρομαι γιατί, έστω με πολυετή καθυστέρηση, γίνεται ευρύτατα αποδεκτό αυτό που υποστήριζα σταθερά, ότι δεν απαιτείται να προηγηθεί αναθεώρηση του άρθρου 16 γιατί και υπό τη σημερινή μορφή της συνταγματικής διάταξης, ο κοινός νομοθέτης μπορεί να ρυθμίσει το ζήτημα των μη κρατικών ΑΕΙ.
Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στηv τελετή λήξης του συνεδρίου, Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975
11 Ιουνίου 2025
Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στηv τελετή λήξης του συνεδρίου «Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975. Η συνταγματική υπόσχεση της Μεταπολίτευσης και η ποιότητα της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου» που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών, υπό την αιγίδα της Βουλής, και σε συνεργασία με τη διαΝΕΟσις και το Delphi Economic Forum, με την υποστήριξη των εκδόσεων Σακκουλα, 10-11.6.2025, στο Ζάππειο Μέγαρο
Τα πενήντα χρόνια του Συντάγματος του 1975
Κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας,
σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την παρουσία σας, προσδίδετε πολιτειακό κύρος στην πρωτοβουλία μας αυτή, τιμάτε φυσικά την επέτειο και την τιμάτε θεσμικά. Αυτή τη μεγάλη επέτειο της ψήφισης, της δημοσίευσης και της θέσης σε ισχύ του Συντάγματος του 1975. Επιπλέον τιμάτε και την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα των συνταγματολόγων και γενικότερα των δημοσιολόγων που σύσσωμη συγκεντρώθηκε τις δύο αυτές ημέρες, εδώ στο Ζάππειο, καθώς είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε 85 εισηγητές και εισηγήτριες ή συντονιστές και συντονίστριες που έλαβαν το λόγο, το σύνολο σχεδόν των ενεργών επιστημόνων αλλά και νομικών της πράξης, δικαστικών λειτουργών, μάχιμων δικηγόρων. Ο κορμός βέβαια είναι ο κόσμος του Συνταγματικού Δικαίου που συγκεντρώθηκε εδώ για να τιμήσει όπως ξέρει, δηλαδή ερμηνεύοντας το Σύνταγμα και συζητώντας για το συνταγματικό φαινόμενο, αυτή τη μεγάλη επέτειο.
Ev.Venizelos, Fifty years of the Greek Constitution of 1975 | Closing Ceremony | Zappeion Megaron
June 11, 2025, Zappeion Megaron, Athens
Evangelos Venizelos*
Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs (2013 –2015), Deputy Prime Minister and Finance Minister (2011 - 2012)- Professor emeritus of Constitutional Law at the Aristotle University of Thessaloniki. General Rapporteur for the revision of the Greek Constitution (1995-2001)
Fifty years of the Greek Constitution of 1975**
1. The 1975 Constitution as the Constitution of the Metapolitefsi—In Both Senses of the Term
The 1975 Constitution is the Constitution of the Metapolitefsi in both senses of the term: it is the Constitution of the Metapolitefsi as the historical moment of the transition from dictatorship to democracy. Its adoption and entry into force symbolize the completion of that transition. This is the great historical and institutional achievement of Konstantinos Karamanlis.
The process of enacting the 1975 Constitution constitutes an internationally significant case study in the exercise of primary constituent power. This power is first exercised as a historical event, taking the institutional form of the collapse of the dictatorship and the subordination of the armed forces to political control, under the authority of Karamanlis’ transitional government of national unity. This took place under the overwhelming weight of the military defeat in Cyprus. This founding trauma of the Metapolitefsi forms the initial legitimizing basis of the new constitutional order.
Εισαγωγική τοποθέτηση & Παρεμβάσεις Ευάγγελου Βενιζέλου στην ενότητα «Υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης του Συντάγματος;» | «Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975» Ζάππειο Μέγαρο
11 Ιουνίου 2025
Εισαγωγική τοποθέτηση Ευάγγελου Βενιζέλου στο συνέδριο που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών, «Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975», στην ενότητα «Υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης του Συντάγματος 1975/1986/2001/2008/2019;» Ζάππειο Μέγαρο, 10-11.6.2025
Κυρία Πρόεδρε,
σας ευχαριστώ πολύ για τη συμμετοχή σας, όπως ευχαριστώ και όλους και όλες που προηγήθηκαν ως εισηγητές/εισηγήτριες ή ως συντονιστές/ συντονίστριες. Ογδόντα πέντε μέλη της ελληνικής και της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας του Συνταγματικού Δικαίου μετείχαν σε αυτό το διήμερο συνέδριο για να τιμήσουν τα 50 χρόνια του ελληνικού Συντάγματος.
Είδατε και το επίπεδο του επιστημονικού προβληματισμού. Νομίζω ότι ο συστηματικός ακροατής μπορεί να εντοπίσει ή έστω να διαισθανθεί τα πεδία στα οποία υπάρχει ευρεία συμφωνία και τα πεδία στα οποία εμφανίζονται συχνές και έντονες διαφωνίες.
Όσο μιλούσαν οι συνομιλητές μου, προσπάθησα να κάνω μία άσκηση, να συντάξω ένα νέο ελληνικό Σύνταγμα 45 λέξεων, το οποίο θα μπορούσε να λέει απλώς: «Το Σύνταγμα εγγυάται τη δημοκρατική αρχή, την κοινοβουλευτική αρχή, αρχή της διάκρισης των εξουσιών και στο πλαίσιο της την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και το κοινωνικό κράτος δικαίου. Προστατεύει τα δικαιώματα του ανθρώπου, στα οποία περιορισμοί επιτρέπονται για λόγους γενικού συμφέροντος, εφόσον τηρείται η αρχή της αναλογικότητας.»
Σελίδα 11 από 248
