Επίμετρο Ευάγγελου Βενιζέλου στον συλλογικό τόμο «Προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση»

Επίμετρο Ευάγγελου Βενιζέλου στον συλλογικό τόμο «Προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση»,

εκδ. διαΝΕΟσις, 2025 σελ 480-487 [PDF]

Η συντακτική εξουσία, τόσο η πρωτογενής που θεσπίζει το ιδρυτικό ή το νέο Σύνταγμα χωρίς να δεσμεύεται από το έως τότε ισχύον, όσο και η παράγωγη, η αναθεωρητική, που τροποποιεί το ισχύον (τυπικό, δηλαδή γραπτό και αυστηρό) Σύνταγμα, σεβόμενη τα διαδικαστικά και ουσιαστικά όρια που αυτό θέτει, συνιστούν κορυφαίες εκδηλώσεις της κρατικής κυριαρχίας. Αυτό ηχεί προφανώς παράδοξα σε μια εποχή δραστικού περιορισμού της κυριαρχίας. Το βεστφαλικό κυρίαρχο εθνικό κράτος έχει προ πολλού μετατραπεί σε «κράτος - μέλος», που διαθέτει περιορισμένη και διαμοιρασμένη κυριαρχία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, παρότι έχει δοτές από τα κράτη μέλη αρμοδιότητες, διαμόρφωσε τη δική της αυτόνομη και αυτοαναφορική ενωσιακή έννομη τάξη, που διεκδικεί την υπεροχή της έναντι των εθνικών εννόμων τάξεων, ακόμη και έναντι των εθνικών συνταγμάτων των κρατών μελών, είναι το πιο προωθημένο θεσμικό παράδειγμα αυτής της εξέλιξης. Η διεθνής στρατιωτικο-πολιτική και οικονομική πραγματικότητα μας επιβάλλει, με πολύ πιο ωμό τρόπο, να καταλάβουμε τι σημαίνει μείωση της κρατικής κυριαρχίας.

Περισσότερα …

Για τον Δημήτρη Σταμάτη

16 Νοεμβρίου 2025

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος για τον Δημήτρη Σταμάτη

Αποχαιρετώ με μεγάλη θλίψη τον καλό μου φίλο Δημήτρη Σταμάτη. Η σχέση μας ξεκίνησε πριν 35 χρόνια όταν τον εκπροσώπησα ως δικηγόρος στο Εκλογοδικείο. Από τότε η επικοινωνία μας, παρότι ανήκαμε σε διαφορετικούς πολιτικούς χώρους,  ήταν αδιατάρακτη και ουσιαστική. Την πιο δύσκολη περίοδο της οικονομικής κρίσης, 2011 - 2015,  η κυβερνητική συνεργασία  υπό τρία διαφορετικά σχήματα με τελικό αυτό της κυβέρνησης Σαμαρά - Βενιζέλου, οφείλει πολλά στη σύνεση, την υπευθυνότητα, την ετοιμότητα και το χιούμορ του Δημήτρη Σταμάτη. Έφυγε νωρίς και βιαστικά δίνοντας με υποδειγματική αξιοπρέπεια τον έσχατο αγώνα του. Θα τον θυμόμαστε πάντα με αγάπη. Εκφράζω τα συλλυπητήρια μου στη σύζυγο και τα παιδιά του.

Διαδικτυακή συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου για την εφημερίδα Πελοπόννησο

14 Νοεμβρίου 2025

Διαδικτυακή συνέντευξη του Ευάγγελου Βενιζέλου με τον Θεόδωρο Λουλούδη και τον  Κωνσταντίνο Λαμπρόπουλο, για την εφημερίδα Πελοπόννησο (pelop.gr )

Θ. Λουλούδη: Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστούμε πάρα πολύ για το χρόνο που μας αφιερώνετε.

Ευ. Βενιζέλος: Εγώ ευχαριστώ και χαίρομαι που συζητάμε.

Θ. Λουλούδη: Θα ξεκινήσουμε με δύο ερωτήσεις που έχουν  να κάνουν  με την πρόσφατη πολιτική μας ιστορία, δεν θα πάμε πάρα πολύ πίσω, εσείς έχετε πολύ μεγάλη διαδρομή , έχετε υπηρετήσει σε πάρα πολλά  κυβερνητικά πόστα , σε κρίσιμα  Υπουργεία. Πηγαίνω στην περίοδο της οικονομικής κρίσης την περασμένη δεκαετία, που θεωρώ ότι στον περισσότερο κόσμο είναι αυτό που είχε αφήσει και το μεγαλύτερο αποτύπωμα. Ήσασταν τότε Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και με τη συμμετοχή σας λήφθηκαν πολύ σημαντικές αποφάσεις, εάν πρέπει να ξεχωρίσουμε την πιο σημαντική, την πιο αποδοτική, για παράδειγμα το PSI και μία που εάν θα μπορούσατε να την αλλάξετε, με την εμπειρία που έχουμε τα χρόνια μετά, ποιες δύο αποφάσεις, θετική και πιο δύσκολη, θα περιγράφατε, θα εστιάζατε;

Περισσότερα …

Συζήτηση Ευάγγελου Βενιζέλου - Ινώ Αφεντούλη | Athens security forum 2025

12 Νοεμβρίου 2025

Συζήτηση Ευάγγελου Βενιζέλου - Ινώ Αφεντούλη: "Σε αναζήτηση ενός νέου παραδείγματος στην εξωτερική πολιτική"  στο Athens security forum 2025

Ι. Αφεντούλη: Καλησπέρα και ευχαριστώ για την παρουσία σας. Έχουμε συζητήσει με διάφορες ευκαιρίες, νομίζω και πέρυσι η συνάντηση αυτή έγινε την ημέρα των αμερικανικών εκλογών. Το θυμάμαι αυτό και ο Πρόεδρος και η κ. Μπακογιάννη ήταν εδώ, την ημέρα των αμερικανικών εκλογών συζητούσαμε για το πού θα πάει ο κόσμος εάν. Ένα χρόνο μετά έχουμε πολύ σοβαρά και σημαντικά δείγματα του πού πάνε οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε κάθε περίπτωση, έχουμε ένα πλαίσιο. Αυτό επηρεάζει την Ευρώπη, η Ευρώπη σε αυτό τον καταμερισμό δεν έχει ακόμα επιδείξει μία ισχυρή θα έλεγα ταυτότητα, μάλλον συγκλίνουμε στην αντίληψη ότι η Ευρώπη είναι ευάλωτη διότι βρίσκεται μεταξύ δύο υπερδυνάμεων, Ηνωμένες Πολιτείες και Ρωσία. Δύο υπερδυνάμεις οι οποίες ανταγωνίζονται με διάφορους τρόπους, όχι στρατιωτικά προς το παρόν, όμως σε κάθε περίπτωση δεν είναι δυνάμεις συγκλίνουσες, είναι αποκλίνουσες και ανταγωνιστικές. Η Ευρώπη πέραν της ευάλωτης θέσης της και λόγου του πολέμου στην Ουκρανία, διότι η Ρωσία είναι σε ευρωπαϊκό έδαφος, αντιμετωπίζει όχι ένα δίλημμα, δεν έχει εκφραστεί ως δίλημμα αυτό, αλλά σε κάθε περίπτωση αντιμετωπίζει μία υπαρξιακή απειλή. Πώς θα υπάρξει ανάμεσα σε δύο δυνάμεις που δυνητικά οδεύουν προς σύγκρουση; Ποια θα είναι η θέση της χώρας μας; 

Περισσότερα …

Ευ. Βενιζέλος, Τι κομίζει η απόφαση 1918/2025 της Ολομέλειας του ΣτΕ για τα μη κρατικά πανεπιστήμια;

11.11.2025

Ευάγγελος  Βενιζέλος  

Τι κομίζει η απόφαση 1918/2025 της Ολομέλειας του ΣτΕ για τα μη κρατικά πανεπιστήμια; *

Η   πρόσφατη  απόφαση  της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1918 / 2025 ( όμοιες οι  1919,1920/2025)  που έκρινε τα ζητήματα τα σχετικά με τον πρόσφατο νόμο 5094/2020  για τα νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και αντιμετώπισε ρητά πολλά και σημαντικά προβλήματα ερμηνείας του Συντάγματος και σχέσεων εθνικού Συντάγματος και Ενωσιακού Δικαίου, ανήκει στις μεγάλες αποφάσεις. Αυτό είναι, νομίζω, κοινά παραδεκτό, ανεξάρτητα από το αν διαφωνεί ή συμφωνεί κανείς με τις παραδοχές της. Είναι μία απόφαση εμβληματική, ιστορική τολμώ να πω, αυτό που ονομάζουμε  arrêt de principe, πάντως θα είναι ένα νομολογιακό προηγούμενο που θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τα πολλά επόμενα χρόνια.

Περισσότερα …

Συζήτηση Ευάγγελου Βενιζέλου- Αθανάσιου Έλλις, Ευρωπαϊκή Ασφάλεια & Άμυνα

11.11.2025

Συζήτηση Ευάγγελου Βενιζέλου- Αθανάσιου Έλλις, στην ημερίδα που διοργανώνουν το S&D & ο Γ. Μανιάτης με θέμα: «Ευρωπαϊκή Ασφάλεια & Άμυνα. Η δοκιμασία της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης» στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία (10.11.2025)

Αθ. Έλλις: Να ξεκινήσω τη συζήτηση με τον Αντιπρόεδρο και με τα πολλά καπέλα που φοράει, από Αντιπρόεδρος, Υπουργός Οικονομικών, Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Υπουργός Εξωτερικών, Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Να τον ρωτήσω, λοιπόν, μια και το θέμα είναι η ευρωπαϊκή άμυνα, να πάμε λίγο, να ξεκινήσουμε από την επικαιρότητα.  Πριν μερικές ημέρες είχαμε πολύ κόσμο, κυρίως Αμερικανούς, αλλά και Ευρωπαίους και άλλους στην Αθήνα, συζητήσεις, συμφωνίες, υπογραφές, στα ενεργειακά πάντα και εδώ η ενέργεια είναι μεγάλο κομμάτι της ασφάλειας και δη της ευρωπαϊκής. Θέλω να ρωτήσω εάν, να ξεκινήσω από το νότιο, από το vertical, τον κάθετο διάδρομο που ήταν νότιος κάποια στιγμή και νομίζω ήταν και παλαιότερα, είχε συζητηθεί και πριν πάρα πολλά χρόνια και σε προηγούμενες κυβερνήσεις, πώς αποτιμάτε αυτή την εξέλιξη, είναι όσο σημαντική φαίνεται, θα υλοποιηθεί; Και επειδή ως Υπουργός ξέρετε και πώς σκέφτονται και οι Τούρκοι, οι φίλοι μας, οι σύμμαχοι, όντως ανησυχούν για την εξέλιξη αυτή; Τους περικυκλώνουμε; Γιατί βλέπω και πολλές αναλύσεις που ενδεχομένως κινούνται και στη σφαίρα της φαντασίας, δεν ξέρω, εσείς θα μου πείτε.

Περισσότερα …

Συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα «Ελευθερία» της Λάρισας

8 Νοεμβρίου 2025

Συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα «Ελευθερία» της Λάρισας και στον δημοσιογράφο Δημήτρη Κατσανάκη

Δ. Κ.: κύριε Βενιζέλο, βρίσκεστε σήμερα στη Λάρισα με αφορμή τη διημερίδα για το άρθρο 24 του  Συντάγματος, που αφορά την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Αν και το άρθρο είναι ήδη ισχυρό, η ανάγκη προσαρμογής του στις σύγχρονες προκλήσεις μεταξύ των οποίων η  κλιματική κρίση δεν το καθιστά αυτοδίκαια αντικείμενο μελλοντικής αναθεώρησης;

Ευ. Β.: Όταν το 1975 το τότε νέο μεταπολιτευτικό ελληνικό Σύνταγμα εξοπλίστηκε με μια ειδική διάταξη για την προστασία του περιβάλλοντος και απέκτησε ρητά τη διάσταση του περιβαλλοντικού συντάγματος, η Ελλάδα βρέθηκε στη διεθνή πρωτοπορία από την άποψη αυτή. Με την εκτεταμένη αναθεώρηση του 2001 - στην οποία είχα την τιμή να είμαι ο Γενικός Εισηγητής - το άρθρο 24 προσέλαβε και νέες διαστάσεις.

Το κανονιστικό του όμως περιεχόμενο το διαμόρφωσε, το ανέδειξε και το εξειδίκευσε η πρωτοποριακή και επίμονη περιβαλλοντική νομολογία του ΣτΕ που κατέστησε το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο τον βασικό θεματοφύλακα της υποχρέωσης του κράτους να προστατεύει το περιβάλλον και να διασφαλίζει την αειφορία, τη βιώσιμη ανάπτυξη, αλλά και του δικαιώματος του καθενός και της καθεμιάς στην απόλαυση και την προστασία του περιβάλλοντος μεριμνώντας για τις επόμενες γενιές. Το εθνικό μας Σύνταγμα συμπληρώνεται και στο πεδίο της προστασίας του περιβάλλοντος  από τις  ρυθμίσεις του Διεθνούς Δικαίου, κυρίως διεθνών συμβάσεων, και βεβαίως του Δικαίου της ΕΕ, πρωτογενούς και παράγωγου, που διεκδικούν την υπεροχή τους μέσα στο σχήμα του πολυεπίπεδου συνταγματισμού και του «επαυξημένου Συντάγματος» που ισχύει κατεξοχήν στην Ευρώπη στην οποία συνυπάρχουν τρεις έννομες τάξεις η εθνική, η ενωσιακή και η διεθνείς με τους δικονομικούς τους μηχανισμούς και τα δικαστήρια τους (εθνικά δικαστήρια, ΔΕΕ, ΕΔΔΑ).

Περισσότερα …

 Χαιρετισμός  Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του έργου του Απόστολου Βέττα, ΣΚΗΝΕΣ – Σημειώσεις για την τέχνη και την τεχνική της σκηνογραφίας

6 Νοεμβρίου 2025 

Χαιρετισμός  Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του  δίτομου έργου του Απόστολου Βέττα «ΣΚΗΝΕΣ – Σημειώσεις για την τέχνη και την τεχνική της σκηνογραφίας», στο Φεστιβάλ Αθηνών, Πειραιώς 260 | Χώρος E 

Το βιβλίο παρουσίασαν: ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, ο Ηρακλής Λογοθέτης, η Κωνσταντίνα Σταματογιαννάκη. Συντόνισε η Μαρία Τσαντσάνογλου, διευθύντρια MΟΜus

Η αλήθεια είναι ότι μετά την επιστολή του Γιάννη Κόκκου, δεν χρειάζεται να πει κανείς πολλά πράγματα. Δέχτηκα την πολύ φιλική και τιμητική πρόταση του Απόστολου Βέττα να πω δύο λόγια στην αρχή αυτής της παρουσίασης, λόγω της συνάφειας που έχουμε. Μας ενώνει η Θεσσαλονίκη, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η πολιτιστική Θεσσαλονίκη, κυρίως η θεατρική, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και συναφείς δραστηριότητες. Κάποια στιγμή επιχειρήσαμε να στήσουμε και μια Λυρική Σκηνή στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, όχι με μεγάλη επιτυχία. Είχαμε την ευκαιρία να συνεργαστούμε σε μεγάλες και φιλόδοξες πρωτοβουλίες, όπως ήταν, για παράδειγμα, η Πολιτιστική Πρωτεύουσα.

Περισσότερα …